دسترسی‌پذیری یا Accessibility در طراحی وبسایت چیست؟
ﺯﻣﺎﻥ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ: 5 دقیقه

دسترسی‌پذیری یا Accessibility در طراحی وبسایت چیست؟

دسترسی‌پذیری (Accessibility) به معنای طراحی و توسعه سایت‌ها و برنامه‌های وب به گونه‌ای است که همه افراد، شامل افرادی با ناتوانی‌های جسمی، حسی، شناختی و غیره، بتوانند به راحتی از آن‌ها استفاده کنند. هدف اصلی دسترسی‌پذیری این است که اطمینان حاصل شود همه افراد، بدون توجه به محدودیت‌هایشان، می‌توانند به محتوا و خدمات موجود در وب دسترسی داشته باشند. در این مطلب از وبسایت راکت به بررسی اصول و بهترین روش‌های دسترسی‌پذیری در طراحی وبسایت می‌‌پردازیم.

اهداف دسترسی‌پذیری در طراحی سایت

  1. افزایش دسترسی و استفاده‌پذیری برای همه افراد: طراحی سایت به گونه‌ای که تمامی کاربران، شامل افرادی با ناتوانی‌های مختلف، بتوانند به اطلاعات و خدمات وب دسترسی داشته باشند و از آن‌ها استفاده کنند.

  2. رعایت قوانین و استانداردها: بسیاری از کشورها قوانینی دارند که وب‌سایت‌ها باید دسترسی‌پذیری را رعایت کنند. رعایت این قوانین می‌تواند به جلوگیری از مشکلات قانونی کمک کند.

  3. بهبود تجربه کاربری (UX): با بهبود دسترسی‌پذیری، تجربه کاربری برای همه کاربران، از جمله افراد بدون ناتوانی، نیز بهبود می‌یابد. این می‌تواند شامل بهبود ساختار سایت، ناوبری ساده‌تر، و محتوای قابل فهم‌تر باشد.

  4. افزایش مخاطبان و کاربران: با دسترسی‌پذیر کردن سایت، مخاطبان و کاربران بیشتری جذب می‌شوند، زیرا افراد با ناتوانی‌های مختلف نیز می‌توانند از سایت استفاده کنند.

  5. بهبود سئو (SEO): بسیاری از اصول دسترسی‌پذیری مانند استفاده از تگ‌های alt برای تصاویر، متن‌های توصیفی و ساختاردهی درست محتوا، می‌توانند به بهبود سئو کمک کنند.

  6. افزایش مسئولیت اجتماعی: شرکت‌ها و سازمان‌هایی که دسترسی‌پذیری را در طراحی سایت خود رعایت می‌کنند، نشان می‌دهند که به مسئولیت اجتماعی خود اهمیت می‌دهند و به تنوع و شمول اجتماعی ارزش می‌گذارند.

اصول پایه‌ای دسترسی‌پذیری

دسترسی‌پذیری به معنای ارائه محتوا و کاربری به گونه‌ای است که تمامی کاربران، از جمله کسانی که دارای ناتوانی‌های جسمی، حسی یا شناختی هستند، بتوانند به راحتی از وبسایت استفاده کنند. برخی از اصول پایه‌ای شامل موارد زیر می‌باشد:

  • متن جایگزین برای تصاویر: افزودن متن جایگزین (alt text) برای تصاویر تا افراد نابینا یا کم‌بینا بتوانند از طریق ابزارهای خواندن صفحه، محتوای تصاویر را درک کنند.
  • ساختار منطقی محتوا: استفاده از تگ‌های HTML به‌درستی، مانند تگ‌های سرصفحه (h1, h2, h3) برای سازماندهی محتوا به‌صورت منطقی و قابل فهم.

ابزارها و تکنیک‌های فنی

استفاده از ابزارها و تکنیک‌های فنی می‌تواند به بهبود دسترسی‌پذیری وبسایت کمک کند:

  • ARIA (Accessible Rich Internet Applications): استفاده از ویژگی‌های ARIA در HTML برای توصیف بهتر محتوای پویا و اجزای رابط کاربری.
  • چک لیست‌های دسترسی‌پذیری: استفاده از چک لیست‌ها و ابزارهای ارزیابی دسترسی‌پذیری مانند WAVE یا Lighthouse برای ارزیابی وبسایت و شناسایی مشکلات.

طراحی تعاملی

طراحی تعاملی و واکنش‌گرا نقش مهمی در دسترسی‌پذیری دارد:

  • واکنش‌گرایی: طراحی وبسایت به گونه‌ای که در تمامی دستگاه‌ها و اندازه‌های صفحه نمایش به‌خوبی عمل کند.
  • کنتراست مناسب: اطمینان از وجود کنتراست رنگی مناسب بین متن و پس‌زمینه برای خوانایی بهتر.

محتوای چندرسانه‌ای

برای اطمینان از دسترسی‌پذیری محتوای چندرسانه‌ای:

  • زیرنویس‌ها و توضیحات صوتی: افزودن زیرنویس به ویدیوها و توضیحات صوتی به فایل‌های صوتی برای افراد ناشنوا یا کم‌شنوا.
  • پخش‌کننده‌های قابل دسترسی: استفاده از پخش‌کننده‌های ویدیو و صوت که قابلیت دسترسی را دارند.

فرم‌ها و ورودی‌ها

طراحی فرم‌ها به گونه‌ای که برای همه کاربران قابل استفاده باشد:

  • برچسب‌های مناسب: استفاده از برچسب‌های (labels) مناسب و واضح برای هر ورودی.
  • اعتبارسنجی قابل فهم: ارائه پیام‌های خطای ساده و قابل فهم برای اعتبارسنجی ورودی‌ها.

آزمایش و ارزیابی

آزمایش وبسایت توسط کاربران واقعی با نیازهای مختلف:

  • آزمون‌های کاربران: استفاده از کاربران دارای ناتوانی‌های مختلف برای آزمودن وبسایت و دریافت بازخورد.
  • ابزارهای خودکار: استفاده از ابزارهای خودکار ارزیابی دسترسی‌پذیری مانند AXE.

مزایا دسترسی‌پذیری برای SEO

دسترسی‌پذیری مزایای قابل توجهی برای SEO دارد. وقتی یک وب‌سایت دسترسی‌پذیر باشد، ساختار و محتوای آن به گونه‌ای بهینه می‌شود که برای موتورهای جستجو قابل درک‌تر می‌شود. استفاده از تگ‌های alt برای تصاویر، متن‌های توصیفی و عنوان‌های ساختاردهی شده، به بهبود فهم محتوای سایت توسط موتورهای جستجو کمک می‌کند. همچنین، سایت‌های دسترسی‌پذیر معمولاً سرعت بارگذاری بهتری دارند و این امر نیز یکی از عوامل مهم در رتبه‌بندی موتورهای جستجو است.

علاوه بر این، ناوبری ساده‌تر و لینک‌های واضح، بهبود تجربه کاربری را به دنبال دارد که می‌تواند باعث افزایش مدت زمان ماندگاری کاربران در سایت شود، و این موضوع نیز تاثیر مثبتی بر سئو دارد. در نهایت، سایت‌های دسترسی‌پذیر تمایل دارند که نرخ پرش (Bounce Rate) کمتری داشته باشند، که این نیز نشانه‌ای مثبت برای موتورهای جستجو است. به طور کلی، دسترسی‌پذیری و سئو به یکدیگر کمک می‌کنند تا سایت بهتر و کارآمدتری برای همه کاربران و موتورهای جستجو فراهم آورند.

نتیجه‌گیری

دسترسی‌پذیری در طراحی وبسایت نه تنها یک الزام اخلاقی است بلکه می‌تواند به بهبود تجربه کاربری برای همه کاربران منجر شود. با پیاده‌سازی اصول و تکنیک‌های ذکر شده، طراحان وب می‌توانند وبسایت‌هایی ایجاد کنند که برای همگان قابل دسترس و استفاده باشد.

چه امتیازی برای این مقاله میدهید؟

خیلی بد
بد
متوسط
خوب
عالی
5 از 1 رای

/@arastoo
ارسطو عباسی
کارشناس تولید و بهینه‌سازی محتوا

کارشناس ارشد تولید و بهینه‌سازی محتوا و تکنیکال رایتینگ - https://arastoo.net

دیدگاه و پرسش

برای ارسال دیدگاه لازم است وارد شده یا ثبت‌نام کنید ورود یا ثبت‌نام

در حال دریافت نظرات از سرور، لطفا منتظر بمانید

در حال دریافت نظرات از سرور، لطفا منتظر بمانید