بررسی تفاوت‌های میان SaaS، Paas و IaaS

گردآوری و تالیف : ارسطو عباسی
تاریخ انتشار : 23 تیر 1398
دسته بندی ها : آموزشی

پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۰ حدود ۶۷ درصد از تمام شرکت‌ها به  مدل‌های سرویس‌دهی مانند Paas، Saas و IaaS مهاجرت بکنند. اما این موارد چیستند؟ کدام‌شان برای شرکت و کارایی که شما می‌خواهید مناسب‌تر هستند؟ در ادامه مطلب ما به خوبی هر کدام از این موارد را بررسی کرده و در نهایت تفاوت‌های آن‌ها را با همدیگر بررسی می‌کنیم.

پردازش ابری براساس تغییراتی که ما در ذخیره‌سازی، مدیریت و استفاده از محصولات دیجیتال ایجاد کرده‌ایم، تغییر کرده است. مردم دیگر نمی‌خواهند که ساعت‌ها را منتظر دانلود و نصب یک اپلیکیشن باشند. اگر یک نسخه ابری از محصول وجود داشته باشد، دیگر چه نیازی به استفاده از روش‌های قدیمی است؟

از طرفی دیگر نیز سازمان‌ها و شرکت‌های مختلف دیگر نمی‌خواهند که روی ساخت و نگه‌داری زیرساخت‌های‌شان زمان و هزینه صرف کنند. بجای این کار آن‌ها سراغ یک سرویس ابری رفته و هر چه که می‌خواهند را در آنجا پیدا می‌کنند.

پردازش ابری به شرکت‌ها کارایی و مقیاس‌پذیری بالایی را ارائه می‌کند، از طرفی دیگر استفاده از یک سیستم ابری می‌تواند بسیار کم هزینه‌تر از استخدام یک تیم برای مدیریت زیرساخت‌های شما باشد. آخرین مطالعاتی که روی پردازش‌ ابری انجام شده آمار جالبی را نمایش می‌دهد که می‌توانیم در زیر آن‌ها مشاهده کنیم:

  • بازار سرویس‌های ابری نسبت به سال ۲۰۱۸ با ۱۷.۵ درصد رشد همراه بوده است. در سال ۲۰۱۸ میزان درآمدی که از این سرویس‌ها بدست آمده برابر با ۱۸۲.۴ میلیارد دلار بوده اما در سال ۲۰۱۹ این میزان افزایش چشمگیری داشته و به مقدار ۲۱۴.۳ میلیارد دلار رسیده است.
  • پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۲۲ حدود ۲۸درصد هزینه‌های بازار IT به سمت پردازش ابری رفته و میزان درآمد حاصل از پردازش ابری به مبلغ ۳۳۱.۲ میلیارد دلار برسد.
  • پیش بینی می‌شود که زیرساخت به عنوان سرویس یا IaaS در سال ۲۰۱۹ بتواند بیشترین رشد را به خود ببیند. بعد از آن، بستر به عنوان سرویس یا PaaS جایگاه دوم را به خود اختصاص می‌دهد.

حال که آمار را بررسی کردیم، بیایید بهتر با هر کدام از این مدل‌های سرویس‌دهی آشنا شویم:

IaaS چیست؟

زیرساخت به عنوان سرویس یا Infrastructure as a service به این معناست که فراهم کننده به شما (مشتری) می‌تواند منابعی مانند سرور، ذخیره‌سازی داده، اجزای مختلف شبکه، سیستم عامل و… را بدهد. بنابراین شما دیگر نیازی به خرید سخت‌افزار و مدیریت همگانی تمام این موارد ندارید، اما می‌توانید آن‌ها را به عنوان یکسری سرویس در اختیار داشته باشید. شما می‌توانید میزان دسترسی‌تان به این منابع را محدود یا گسترده کنید. از این روست که می‌گوییم سرویس‌های IaaS می‌توانند مقیاس‌پذیر باشند. 

در این مدل شرکت‌های خریدار می‌توانند از طریق داشبورد و یا API به سرویس‌هایی که خریده‌اند دسترسی داشته باشند و تمام زیرساخت‌ را کنترل کنند. در IaaS نیازی نیست که نگران مدیریت سرور‌ها، شبکه، درایوها، مجازی‌سازی و… باشید، شما می‌توانید تمام تمرکز خودتان را روی مدیریت اپلیکیشن، داده‌ها، میان‌افزارها و… بگذارید.

مزایای IaaS

IaaS می‌تواند بهترین گزینه برای شرکت‌هایی باشد که قصد، دلیل و امکانی برای استفاده بسیار زیاد از منابع سخت‌افزاری را ندارند. از آنجایی که IaaS مقیاس‌پذیر است، می‌تواند برای اپلیکیشن‌هایی که به صورت ناگهانی تغییر می‌کنند مناسب باشد. برای مثال تصور کنید که یک اپلیکیشن ساخته‌اید و نمی‌دانید که در آینده ممکن است برای پردازش داده‌ها به چه میزان از منابع نیازمند باشد، در این صورت IaaS می‌تواند براساس نیاز شما تطبیق یابد.

  • از آنجایی که نیازی به خرید سخت‌افزار و اجاره محیطی برای مدیریت آن‌ها ندارید، هزینه‌های‌تان در استفاده از IaaS بسیار کم خواهد بود.
  • مجازی‌سازی فرایندی است که مدیران خود سرویس انجام خواهند داد.
  • شما کنترل کاملی روی زیرساخت‌ها خواهید داشت.
  • مقیاس‌پذیری در این نوع از سرویس به سرعت انجام می‌گیرید. 
  • هزینه‌های شما براساس میزان مصرف‌تان خواهد بود.
  • در مقایسه با سرویس‌های دیگر، IaaS بیشترین انعطاف‌پذیری را به شما ارائه می‌کند.

مشکلات احتمالی

با وجود آنکه بسیاری از کارهای سخت توسط خود تیم سرویس‌دهنده مدیریت می‌شوند اما تیم شما باز هم نیاز دارند تا برخی از وظایف مدیریتی را به عهده بگیرد. این موضوع ممکن است برای برخی از تیم‌ها کار سختی باشد.

  • برخی اوقات مشتری‌ها متوجه می‌شوند که در ازای میزان کاری که می‌خواهند هزینه بالایی را بابت IaaS می‌دهند. مطمئن شوید که به خوبی تمام هزینه‌ها را بررسی کرده و با دیگر سرویس‌ها مقایسه می‌کنید.
  • مدیریت و پیکربندی زیرساخت‌ها ممکن است کار سختی باشد.

PaaS چیست؟

اضافه بر زیرساخت‌ها، سرویس‌های PaaS به شما قابلیت استفاده از محیطی را می‌دهند که در آن می‌توانید نرم‌افزارهای‌تان را توسعه داده، تست کنید و در نهایت مدیریت مناسبی روی آن‌ها داشته باشید. در واقع هدف اصلی این سرویس آن است که مهندسین نرم‌فزار بتوانند بیشترین تمرکز ممکن را روی طراحی اپلیکیشن‌ها داشته باشند و دیگر نگرانی از بابت بروزرسانی‌ها، مدیریت سیستم و ذخیره‌سازی داده نداشته باشند.

مزایای PaaS

  • شرکت شما می‌تواند روی قابلیت‌هایی که PaaS ارائه می‌کند حساب کرده و نگران از بابت منابع نباشد. 
  • پروسه توسعه و دیپلوی نرم‌افزار در این سرویس بسیار کم است.
  • تمام فرایندهای مدیریت سرور توسط سرویس‌دهنده انجام می‌شود، بنابراین شما تنها نگران ساخت اپلیکیشن‌تان باشید.
  • امکاناتی در این سرویس وجود دارد که به شما قابلیت همکاری از راه دور با تیم‌تان را می‌دهد.

مشکلات احتمالی

  • کنترل شما روی منابع سرور محدود است. و از آنجایی که سرویس شما بر پایه این منابع ساخته شده است در صورت قطع شدن منابع شما نمی‌توانید هیچ کاری را انجام دهید.
  • با استفاده از PaaS، کاربران مختلف یک میزان دسترسی را به منابع دارند که خود این مسئله باعث بوجود آوردن مشکلات امنیتی می‌شود. 
  • محیط نرم‌افزاری که توسط PaaS ارائه می‌شود ممکن است محدودیت‌هایی از نظر پشتیبانی ابزاری داشته باشد. از این رو مطمئن شوید که سرویس‌دهنده PaaS تمام ابزارهای موجود را برای شما فراهم می‌کند.

SaaS چیست؟

نرم‌افزار به عنوان یا SaaS یکی از شناخته‌ شده‌ترین گزینه‌ها برای پردازش ابری است. تنها کاری که باید بکنید این است که در یک سرویس SaaS ثبت نام کرده و نرم‌افزارتان را اجرا می‌کنید. بنابراین شما هیچ نگرانی از بابت مدیریت سرور و… ندارید.

سرویس‌دهندگان SaaS تمام زیرساخت‌ها را مدیریت می‌کنند و بروزرسانی‌ها را انجام می‌دهند. از این رو برنامه‌نویسان می‌توانند تمرکز بیشتری را روی نرم‌افزار گذاشته و نگرانی دیگری نداشته باشند. 

درحالیکه IaaS به دانش تخصصی برای نگه‌داری نیاز دارد و PaaS نیز برای توسعه‌دهندگان طراحی شده است، SaaS سرویسی است که در نهایت شما یک end user برای آن خواهید بود.

به دلایل زیر می‌توان گفت که SaaS محبوبیت بسیار بالایی دارد:

  • نصب و دیپلوی اپلیکیشن‌ها بسیار ساده است.
  • هزینه آن بسیار کم است.
  • بروزرسانی و ارتقا در آن راحت است.

مشکلات احتمالی

  • شما هیچ کنترلی روی محیط اجرایی اپلیکیشن ندارید و از این رو مشکلات تکنیکی ممکن است در کارتان خلال ایجاد کند.
  • کاربران ممکن است با برخی مشکلات امنیتی روبرو شوند.

درکی ساده‌تر…

چند سال پیش فردی به نام Albert Barron در انجمن IBM تفاوت‌های میان مدل‌های مختلف را از طریق پروسه ساخت یک پیتزا با همدیگر مقایسه کرد. 

رنگ آبی در تصویر بالا نشان‌دهنده کارهایی است که شما باید انجام دهید و رنگ سبز نشان‌دهنده کارهایی است که سرویس‌دهنده باید انجام دهد.

در اولین مدل که مدل سنتی است، شما کنترل کاملی روی تمام بخش‌ها دارید. شمایید که باید سرور را مدیریت کنید، لایه‌های شبکه را بررسی نمایید، مدیریت حافظه را در اختیار بگیرید و… . در مدل دوم که همان IaaS است، شما بیشتر کنترل را در اختیار دارید و بجز مدیریت سخت‌افزار و مجازی‌سازی تمام کارها را باید انجام دهید. در حالت سوم یا همان PaaS تقریبا کارها به صورت ۵۰-۵۰ انجام می‌شود و در نهایت حالت آخر که SaaS است، تمام کارها توسط سرویس‌دهنده انجام می‌شود. البته حالت آخر تا حدی با منطق سازگاری ندارد چرا که بخشی از کارها را نیز شما انجام می‌دهید.

اگر تنها به دنبال سرویس‌دهنده‌ای هستید که بتواند نرم‌افزارتان را بدون دردسر اجرا کند، SaaS را پیشنهاد می‌کنیم. اگر به میزانی از سفارشی‌سازی و تنظیمات نیاز دارید PaaS بهترین گزینه شماست. اگر می‌خواهید کنترل کاملتری روی زیرساخت‌ها داشته باشید و به صورت حرفه‌ای کارهای‌تان را انجام دهید IaaS مناسب شماست.

در پایان

پردازش ابری توانسته که فرصت‌های تجاری بسیار مناسبی را برای دسترسی داشتن به منابع از هر جای جهان فراهم کند. همچنین قابلیت‌های مقیاس‌پذیری، کارایی بالا، هزینه کم و مدت زمان تحویل کوتاه توانسته که محبوبیت آن را دو چندان بکند.

تکنولوژی‌ها و مدل‌های مبتنی بر ابر در حال تغییر و گسترده شدن هستند، تا جایی که انتظار می‌رود مدل‌های دیگری مانند AaaS یا API as a Service یا CaaS Container as a Service و… ارائه شوند. با این حال در نهایت تصمیم با شماست، اما سعی کنید که قبل از تصمیم‌گیری نهایی به خوبی هر کدام از سرویس‌ها را بشناسید و توانایی‌های آنان را ارزیابی کنید. 

منبع

مقالات پیشنهادی

  • بررسی تفاوت‌های SQL و NoSQL – همراه با مثال

    بیشتر ما در حال حاضر با بانک‌های اطلاعاتی SQL آشنایی داریم، حال تفاوتی در نام آن‌ها نیست، خواه MySql باشد یا اوراکل و یا هر مورد دیگری. در کنار SQL، د...

    ارسطو عباسی
  • بررسی مقالات هفته چهارم فروردین ۹۷

    در هفته چهارم فروردین ۹۷ ما نگاه بسیار وسیعی روی موضوعات مختلف داشته‌ایم. در این هفته به موضوعات تجربه‌کاربری،‌ رابط کاربری، جاوااسکریپت، نودجی‌اس، با...

    ارسطو عباسی
  • بررسی اولیه Laravel Horizon

    Laravel Horizon یک نرم افزار متن باز هست که صف های Redis لاراول رو با یک داشبورد زیبا و سیستم پیکربندی کدمحور همراه میکنه. داشبورد Horizon یک اپلیکیشن...

    امیررضا سیستانه ای